Stichting Sobibor

Wij nemen afstand van de actie ‘Gauck niet, Faber wel’ die gericht is tegen de komst van de Duitse Bondspresident Gauck naar Breda op Bevrijdingsdag. Stichting Sobibor juicht het toe dat de Duitse president Gauck de jaarlijkse 5 mei-lezing in Breda houdt. Op deze dag is er nationaal aandacht voor het thema vrijheid en vieren we samen de bevrijding van de nazibezetter en het feit dat we sindsdien in vrijheid leven.

De viering van 5 mei heeft niets te maken met het feit dat Duitsland weigert de veroordeelde oorlogsmisdadiger Klaas Faber aan Nederland uit te leveren. Wij vinden dat oorlogsmisdadigers altijd berecht moeten worden. Dat geldt ook voor oorlogsmisdadiger Faber; de stichting vindt het uiterst onwenselijk dat hij al zestig jaar in vrijheid leeft. Stichting Sobibor heeft tijdens het in München gevoerde proces tegen John (Iwan) Demjanjuk ervaren hoe belangrijk het voor nabestaanden is dat misdadigers hun straf niet ontlopen. Hoe oud ze ook zijn en hoe lang geleden ze hun misdaden ook hebben gepleegd.

‘De Trein naar Sobibor’, Oisterwijks Kamerkoor. Concert en lezing i.s.m. Boekhandel Oisterwijk. Mathieu Dijker – De trein naar Sobibor, en werken van Purcell, Mendelssohn en Mozart.

Aanvang lezing door Jules Schelvis m.b.t. ‘De trein naar Sobibor’: 19.30 uur in het Scholengemeenschap 2, College Durendael, Van Kemenadelaan 5 te Oisterwijk.
Aanvang concert: 21.00 uur in de Petruskerk te Oisterwijk
Voor informatie en reserveren: Boekhandel Oisterwijk of via 013-5442089 of via website www.oisterwijkskamerkoor.nl

Introductiefilm voor de website Late gevolgen van Sobibor | Long shadow of Sobibor.
Redactie: Mirjam Huffener, editing: Robin Hancock

Op 13 december 2012 werd voor een groot en enthousiast publiek in het Amsterdamse Joods Historisch Museum de website The Long Shadow of Sobibor gepresenteerd ter afsluiting van het project Late Gevolgen van Sobibor.

Mirjam Huffener, Arie van Dalen, Linda Andriesse, Jetje Manheim, Frank Huffener

Dit project, gemanaged door Mirjam Huffener, was er oorspronkelijk op gericht de medeaanklagers in het proces tegen Iwan/John Demjanjuk te sterken, maar al snel drong het besef door dat de manier van interviewen door prof. Selma Leijdesdorff meer naar boven bracht dan alleen de relatie tot Sobibor en Demjanjuk.  Zoals het vaker met projecten gaat ontstond een sneeuwbaleffect, zodat tenslotte naast 22 nabestaanden ook negen overlevenden van de opstand in Sobibor, over de wereld verspreid werden geïnterviewd.

Lees meer →

In 2009 gingen twee cliënten van ’s Heeren Loo in Ermelo en hun begeleiders met ons mee op Herdenkingsreis. Zij legden in Sobibor vier stenen voor de twaalf bewoners van ’s Heeren Loo. Deze twaalf bewoners, mensen met een verstandelijke beperking, waren in april 1943 in Sobibor omgebracht.

Dit gegeven was aanleiding voor de Stichting Sobibor om Janneke de Moei te vragen een boekje samen te stellen over de ontwikkelingen in zowel de Duitse als de Nederlandse zorginstellingen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

In zijn inleiding schrijft Alwin Kapitein het volgende: ‘Op heldere, ongecompliceerde wijze schetst Janneke de Moei eerst de geschiedenis van het moordprogramma Aktion T4 in Duitsland, een programma dat voortkwam vanuit de ideeën van de eugenetica. In het tweede deel vertelt zij over de strijd van de zorginstellingen in het bezette Nederland. In tegenstelling tot Duitsland werd hier geen ‘euthanasie’ toegepast op de bewoners. Nederlandse instellingen hadden te maken met problemen als gedwongen evacuaties, geld- of plaatsgebrek. Er zijn hoopgevende verhalen over verzet en onderduik in de instellingen. Maar er is helaas ook een verhaal over Sobibor. Want uiteindelijk ontkwam ook in Nederland één groep bewoners van de zorginstellingen niet aan deportatie: de Joden.’

Donateurs van de Stichting Sobibor die jaarlijks een bedrag van € 25,- of meer overmaken ontvangen eind oktober een exemplaar van dit boekje.

Op woensdag 26 oktober a.s. organiseert de Oudheidkundige Vereniging van Ermelo een avond over dit thema. Deze wordt gehouden om 19.30 uur in de Immanuel kerk in Ermelo (tegenover het station) en is voor donateurs van de Stichting Sobibor gratis toegankelijk.

Koffie/thee kost € 1,50; frisdrank € 2.00.

Bron: www.verzetsmuseum.org

Zeventig jaar geleden werd op last van de bezetter ‘De Joodsche Raad voor Amsterdam’ opgericht die al snel de bevoegdheid kreeg over vrijwel geheel Joods Nederland. De Joodse Raad gaf de anti-Joodse maatregelen van de bezetter door aan de Joodse gemeenschap, onder meer via Het Joodsch Weekblad. De Raad verleende zijn medewerking omdat daardoor een aantal Joden voorlopig van deportatie kon worden vrijgesteld. Zo waren er in de herfst van 1942 zo’n 17.500 mensen in dienst van de Joodsche Raad die daarmee voorlopige vrijstelling van deportatie verkregen. In september 1943 hield de raad op te bestaan toen ook de bestuursleden naar concentratiekamp Westerbork werd afgevoerd.

De rol van de voorzitters Abraham Asscher en David Cohen was na de oorlog onderwerp van felle discussies. Asscher en Cohen dachten via de Joodse Raad invloed te kunnen uitoefenen op het Duitse gezag in Nederland om te redden wat er te redden viel. Volgens menigeen had  de Joodse Raad gefaald en juist bijgedragen aan het soepel laten verlopen van de deportatie van de Nederlandse joden.

Over het dilemma waarmee de bestuursleden werden geconfronteerd gaat de zesde thema-avond van de Stichting Sobibor in het Verzetsmuseum: het dilemma dat zij meenden verantwoordelijkheid op zich te moeten nemen “om erger te voorkomen”, maar daarbij onontkoombaar moreel bedenkelijke concessies moesten doen. Lees meer →

Ter gelegenheid van de opstand die op 14 oktober 1943, 68 jaar geleden, in het vernietigingskamp Sobibor uitbrak, vertoont de Hollandsche Schouwburg een inmiddels klassiek geworden documentaire van filmmaakster Lily van den Bergh en Pavel Kogan. De film uit 1989 is in 2011 opnieuw gemonteerd.

Onlangs maakte de filmmaakster een nieuwe montage van de historische interviews, die een groot deel van de artistieke documentaire vormen. Vier overlevenden van de opstand en de Nederlander Jules Schelvis, die ook Sobibor overleefde, spelen in de film een belangrijke rol. Lily van den Bergh zal tijdens de vertoning aanwezig zijn en zal graag vragen beantwoorden en de film kort toelichten.

Locatie:       Walter Süskind zaal, Hollandsche Schouwburg
Entree:        € 2,50 (bijdrage entree Hollandsche Schouwburg)
Datum:        13 oktober 2011
Reserveren: communicatie@hollandscheschouwburg.nl

Meer informatie: www.openstudioproducties.nl

Ook wordt de documentaire op Geschiedenis24 (website en digitaal themakanaal van de VPRO) uitgezonden.
8 oktober      om   09:11 uur   en   20:00 uur
9 oktober      om   05:11 uur
10 oktober    om   21.10 uur
11 oktober     om   17.10 uur
12 oktober    om   13.10 uur
13 oktober    om   09.10 uur
14 oktober    om   05.10 uur

Ook al was Axel al voor de hongerwinter bevrijd, de oorlog heeft er diepe sporen nagelaten, waarover nog steeds gesproken wordt. Het is dan ook vol in de raadzaal van het gemeentehuis waar de tentoonstelling ‘Post uit de Vergetelheid’ gepresenteerd wordt.

Piet de Blaeij van Streekmuseum ‘Het Land van Axel’ leidt de avond en na een toelichting op de tentoonstelling door Bennie Vlaskamp interviewt Arie van Dalen Rudie Cortissos, die brieven van zijn in Sobibor omgebrachte moeder aan de tentoonstelling beschikbaar stelde.

Als tweejarig jongetje moest Rudie vanaf 1941 onderduiken op meerdere adressen. Pas eind 1944 kan hij onderduiken op het adres, waar ook zijn vader ondergedoken zit in een ruimte van 50-60 cm, tussen het plafond en de vloer van de verdieping erboven, iets waar Rudie pas veel later achterkomt. Hij heeft nauwelijks tot geen herinneringen aan zijn onderduiktijd.

Lees meer →